به گزارش شهر به نقل از روابط عمومی باغ کتاب تهران، نشست ادبی «منظومه» با موضوع نقد و بررسی مجموعه ترانه «چهیل» اثر سامی تحصیلداری، عصر شنبه ۲۵ مهرماه با حضور این شاعر، مهدی موسوی به‌عنوان کارشناس مهمان و جمعی از شاعران و علاقه‌مندان ادبیات، در سروستان باغ کتاب تهران برگزار شد.
در این نشست، موسوی با بررسی ویژگی‌های مجموعه «چهیل»، به نسبت میان تجربه زیسته، شاعرانگی و قابلیت اجرایی ترانه پرداخت و نقش هوش مصنوعی در آینده شعر و ترانه را مورد توجه قرار داد.
امیرعلی سلیمانی، شاعر و میزبان نشست، در آغاز برنامه با اشاره به پیشینه شعر اجتماعی و جایگاه آن در شکل‌گیری ترانه معاصر، قطعه‌ای از علی‌اکبر دهخدا را در رثای میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل خواند و اظهار کرد: ترانه امروز وام‌دار آثاری است که توانسته‌اند مسائل اجتماعی و تجربه‌های انسانی را با نگاهی تازه روایت کنند. این مسیر به شکل‌گیری گونه‌های مختلف شعر محاوره و ترانه انجامیده است که امروز هم در قالب کتاب و هم در پیوند با موسیقی عرضه می‌شوند.
وی با اشاره به انتشار چهارمین مجموعه ترانه سامی تحصیلداری، «چهیل»، این کتاب را فرصتی برای بررسی ترانه به‌عنوان اثری مکتوب و برخوردار از ظرفیت‌های ادبی دانست. مجموعه «چهیل» در سال ۱۴۰۳ در نوزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی شعر فجر شایسته تقدیر شناخته شد.
ترانه؛ میان تجربه زیسته شاعر و صدای خواننده
در ادامه، مهدی موسوی با اشاره به آشنایی دیرینه خود با آثار تحصیلداری، درباره جایگاه ترانه در ادبیات معاصر و ضرورت ثبت و انتشار آثار ادبی سخن گفت. وی با طرح این پرسش که در عصر گسترش هوش مصنوعی چه ضرورتی برای نوشتن و انتشار آثار وجود دارد، بر اهمیت تجربه زیسته، مشاهده و نقش متمایز انسان در آفرینش ادبی تأکید کرد.
این شاعر و منتقد با بررسی ویژگی‌های ترانه‌های تحصیلداری، مؤلفه‌هایی همچون حفظ شاعرانگی در کنار رعایت ضرب‌آهنگ و اقتضائات موسیقایی، توجه به روایت و بازتاب تجربه‌های انسانی را از ویژگی‌های آثار او برشمرد.
موسوی با اشاره به دشواری ایجاد تعادل میان ظرفیت‌های ادبی شعر و قابلیت اجرای موسیقایی ترانه، اظهار کرد: ترانه‌سرا باید بتواند در کنار حفظ ویژگی‌های شخصی و تجربه زیسته خود، به صدای خواننده و اقتضائات اجرای اثر نیز توجه داشته باشد. در آثار تحصیلداری، تلاشی برای برقراری تعادل میان این دو وجه دیده می‌شود.
وی همچنین با بررسی نمونه‌هایی از ترانه‌های «چهیل»، به شیوه روایت‌پردازی، استفاده از تکنیک‌های آشنایی‌زدایی و بازنمایی موضوعاتی همچون فراق و جدایی پرداخت. به گفته او، بازتاب این مفاهیم در ترانه معاصر، متأثر از تغییر شکل روابط انسانی و تحولات ارتباطی، از بیان صرف گلایه فراتر رفته و به بازنگری در تجربه‌های فردی و عاطفی نزدیک شده است.
چاپ ترانه؛ ضرورتی برای استقلال اثر ادبی
بخش دیگری از سخنان موسوی به تأثیر هوش مصنوعی بر آینده شعر و موسیقی اختصاص داشت. وی با اشاره به پیشرفت فناوری در حوزه تولید و تنظیم موسیقی، بر اهمیت حفظ مسیر مستقل شعر و ترانه تأکید کرد و تجربه زیسته و لایه‌های ناخودآگاه انسانی را از وجوه متمایز آفرینش ترانه دانست.
او همچنین با اشاره به شیوه نگارش و رسم‌الخط ترانه‌های مجموعه «چهیل»، پرهیز از اعراب‌گذاری غیرضروری را از ویژگی‌های بصری این اثر برشمرد.
در ادامه نشست، موسوی بخشی از شعر خود را برای حاضران خواند و شاعران حاضر نیز به شعرخوانی پرداختند. در بخش پایانی، بر اهمیت انتشار ترانه در قالب کتاب و امکان مواجهه مستقل مخاطب با آن، فارغ از اجرا و موسیقی، تأکید شد؛ موضوعی که ضرورت برخورداری ترانه از ظرفیت‌های ادبی و قابلیت خوانش به‌عنوان یک اثر مکتوب را برجسته می‌کند.
در پایان، سامی تحصیلداری ضمن قدردانی از حاضران و برگزارکنندگان، به‌طور ویژه از همسر خود تشکر کرد و قطعه‌ای از مجموعه «چهیل» را برای حاضران خواند. امضای تابلوی یادگاری با تصویر کتاب «چهیل» نیز پایان‌بخش این نشست بود.
نشست‌های ادبی «منظومه» با میزبانی امیرعلی سلیمانی، با هدف فراهم‌کردن فضایی برای گفت‌وگو، نقد و بررسی آثار ادبی و تعامل میان شاعران و علاقه‌مندان به شعر، عصرهای شنبه در باغ کتاب تهران برگزار می‌شود.
انتهای پیام/
