به گزارش شهر به نقل از روابط عمومی سازمان رفاه، خدمات و مشارکت های اجتماعی شهرداری تهران، محمدامین توکلی‌زاده، معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، در نشست با مدیرعامل، معاونان و مدیران سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی شهرداری، ضمن قدردانی از تلاش‌های پرسنل این سازمان، اظهار کرد: این سازمان همواره یکی از خطوط مقدم مدیریت شهری در حوزه مسائل اجتماعی بوده و از گذشته تاکنون جایگاه مهمی در برنامه‌ریزی‌های معاونت اجتماعی داشته است.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر اهمیت موضوع آسیب‌های اجتماعی گفت: در ابتدای فعالیت دوره فعلی مدیریت شهری، علیرضا زاکانی شهردار تهران کار خود را با حوزه آسیب‌های اجتماعی آغاز کرد و بر همین اساس، مجموعه معاونت اجتماعی موظف شد با همین رویکرد وارد میدان شود.
وی افزود: دلیل این رویکرد آن بود که امام شهید ما، موضوع آسیب‌های اجتماعی را از مهم‌ترین مسائل کشور می‌دانستند. من در طول این پنج سال، چندین بار از دفتر ایشان درباره اینکه آیا همچنان این موضوع از مسائل اصلی و مورد تأکید است یا خیر، سؤال کردم و همواره تأکید بر این بود که این نگاه همچنان پابرجاست.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران ادامه داد: در این مسیر، رهبر شهید شش جلسه طولانی و تلخ با مسئولان داشتند که حاصل این جلسات، شکل‌گیری یک حرکت جدی در کشور در حوزه آسیب‌های اجتماعی بود.
توکلی‌زاده گفت: در دوران ریاست‌جمهوری شهید آیت‌الله رئیسی، قرارگاه اجتماعی فعال شد و در ادامه، اصل ۱۲۷ نیز به آقای زاکانی تفویض شد تا با این اختیار و اعتمادی که صورت گرفته بود، موضوع قرارگاه اجتماعی در تهران با جدیت بیشتری دنبال شود.
توکلی‌زاده با اشاره به شکل‌گیری قرارگاه اجتماعی ادامه داد: در عالی‌ترین سطوح، موضوع آسیب‌های اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت و مجموعه‌ای از مأموریت‌ها از جمله رسیدگی به وضعیت معتادین متجاهر، کودکان کار، متکدیان و برخی آسیب‌های اجتماعی به مجموعه مدیریت شهری واگذار شد.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با بیان اینکه در آغاز این مسیر، زیرساخت‌های لازم برای مواجهه با برخی آسیب‌ها کافی نبود، گفت: در حوزه آسیب‌های اجتماعی با چرخه‌ای از مشکلات مواجه بودیم؛ به‌گونه‌ای که در برخی حوزه‌ها زیرساخت‌های لازم وجود نداشت و دستگاه‌های مختلف نیز درگیر روندهای روزمره شده بودند.
وی افزود: یکی از موضوعات مهم این بود که باید برای چرخه آسیب، ورودی و خروجی مشخص تعریف می‌کردیم؛ یعنی بدانیم چه آسیبی را تحویل می‌گیریم، چگونه مداخله می‌کنیم و چگونه فرد را از این چرخه خارج می‌کنیم.
توکلی‌زاده با اشاره به وضعیت مناطق بحرانی تهران اظهار کرد: در مقطعی، ۱۶ منطقه بحرانی و قرمز در تهران داشتیم که در آنها چندین آسیب اجتماعی روی یکدیگر تجمیع شده بود و مسئله صرفاً یک آسیب منفرد مانند اعتیاد نبود، بلکه مجموعه‌ای از آسیب‌ها در کنار یکدیگر شکل گرفته بود.
وی تأکید کرد: در مواجهه با این مسائل، دو نگاه وجود داشت؛ یک نگاه، پذیرش آسیب به عنوان بخشی از زندگی شهری و نگاه دیگر، برخوردی کاملاً منفعلانه با این مسائل بود. ما نمی‌توانیم هیچ‌کدام از این دو نگاه را مبنا قرار دهیم و باید رویکردی انسانی، اجتماعی و مسئولانه داشته باشیم.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به ضرورت نگاه انسانی به آسیب‌های اجتماعی گفت: در این حوزه باید نگاه کنیم که این افراد، بخشی از جامعه و خانواده‌های خود ما هستند. نمی‌توان با آنها صرفاً با یک نگاه مجرمانه یا طردکننده برخورد کرد.
توکلی‌زاده افزود: در موضوع آسیب‌های اجتماعی، باید میان بیمار و مجرم تفاوت قائل شد و در کنار اقدامات قانونی و انتظامی، خدمات حمایتی و اجتماعی نیز ارائه کرد.
وی ادامه داد: اگر قرار باشد افراد آسیب‌دیده را صرفاً از سطح شهر جمع‌آوری کنیم اما برای خروج آنها از چرخه آسیب برنامه‌ای نداشته باشیم، مسئله حل نخواهد شد و تنها شکل آن تغییر می‌کند.
توکلی‌زاده با اشاره به اهمیت مسائل اجتماعی در نظام حکمرانی گفت: اینکه وضعیت آسیب‌های اجتماعی چگونه مدیریت شود، یکی از شاخص‌های مهم حکمرانی است. هرچقدر در حوزه پیشرفت، توسعه، عدالت و سایر حوزه‌ها اقدامات گسترده‌ای انجام شود، اگر مسائل اجتماعی رها شوند، نمی‌توان گفت حکمرانی شهری به معنای کامل خود تحقق پیدا کرده است.وی ادامه داد: توجه به همین موضوع باعث شد ظرفیت‌ها و اعتبارات سازمان رفاه، خدمات و مشارکت های اجتماعی افزایش پیدا کند و امروز شاهد توسعه قابل توجه امکانات و مأموریت‌های این سازمان نسبت به سال‌های گذشته باشیم.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران بخش مهمی از سخنان خود را به موضوع "تاب‌آوری اجتماعی" اختصاص داد و گفت: امروز کشور با شرایطی جنگی مواجه است که آثار و تبعات مختلفی دارد و می‌تواند بر موضوعاتی مانند افسردگی، ازدواج، خودکشی و تاب‌آوری اجتماعی اثر بگذارد.
وی افزود: تاب‌آوری اجتماعی در حوزه مسئولیت ما قرار دارد و هر اندازه بتوانیم تاب‌آوری را افزایش دهیم، در آینده میزان آسیب‌ها کاهش پیدا خواهد کرد.
توکلی‌زاده با تأکید بر ضرورت تدوین بسته‌های مشخص برای افزایش تاب‌آوری اجتماعی اظهار کرد: باید برای این موضوع بسته‌های عملیاتی طراحی کنیم. اگر امروز در حوزه تاب‌آوری اجتماعی فعال نشویم، چند ماه دیگر مجبور خواهیم شد با هزینه بسیار بیشتری در حوزه آسیب‌ها مداخله کنیم.
وی ادامه داد: برای مثال، اگر امروز برای ازدواج بسته‌های حمایتی و مشاوره‌ای طراحی کنیم، می‌توانیم بخشی از آسیب‌های آینده را کاهش دهیم. همچنین توسعه خدمات مشاوره‌ای در مدارس و پیشگیری از خودکشی و افسردگی نوجوانان، از جمله اقداماتی است که باید از امروز دنبال شود.
توکلی‌زاده با اشاره به ضرورت توجه به کودکان و نوجوانان گفت: یکی از محورهای مهم باید مدارس باشد. باید بررسی کنیم که در حوزه تغذیه مدارس چه اقداماتی می‌توان انجام داد تا کودکان و نوجوانان با مشکلات ناشی از سوءتغذیه و کمبود مواد مورد نیاز رشد مواجه نشوند.
وی افزود: در حوزه مشاوره نیز باید خدمات را به مدارس نزدیک کنیم؛ از استقرار مشاور گرفته تا ایجاد خطوط ارتباطی برای خانواده‌ها تا بتوانند مسائل خود را مطرح کنند.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران استفاده از فناوری‌های نوین را نیز در این زمینه ضروری دانست و گفت: می‌توان از ظرفیت فناوری، اپلیکیشن‌های مشاوره‌ای و حتی دستیارهای هوش مصنوعی برای ارائه خدمات مشاوره و روان‌شناسی استفاده کرد. امروز بخش قابل توجهی از جامعه با ابزارهای هوش مصنوعی ارتباط دارند و باید بتوانیم از این ظرفیت در مسیر کاهش آسیب‌های اجتماعی استفاده کنیم.
وی همچنین با اشاره به موضوع تأمین نیازهای اولیه شهروندان گفت: نباید اجازه دهیم کسی در شهر دچار گرسنگی شود و این موضوع فقط به معنای گرسنگی به مفهوم عمومی آن نیست، بلکه سوءتغذیه و تأمین نشدن مواد مورد نیاز بدن نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
توکلی‌زاده تأکید کرد: بسته‌های پیشگیرانه باید متناسب با ضریب و نوع آسیب در مناطق مختلف شهر طراحی شوند. ابتدا باید آسیب‌ها را به‌درستی رصد کنیم، سپس مهم‌ترین مسئله را شناسایی کرده و برای آن راهکار مشخص ارائه دهیم.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران با اشاره به حوزه‌های مأموریتی سازمان گفت: موضوعاتی مانند کودکان، متکدیان، آسیب‌های مرتبط با مواد مخدر، خودکشی، طلاق و مسائل نوجوانان، نیازمند اقدامات پیشگیرانه هستند و سازمان رفاه، خدمات و مشارکت های اجتماعی باید در این حوزه‌ها «بسته‌های پیشینی» ارائه کند.
وی افزود: هدف این است که پیش از اینکه آسیب به مرحله بحرانی برسد، مداخله کنیم. اگر امروز برای پیشگیری هزینه کنیم، از هزینه‌های چندبرابری آینده برای جمع‌آوری و کنترل آسیب جلوگیری خواهیم کرد.
توکلی‌زاده همچنین بر استفاده از ظرفیت‌های مردمی در حل مسائل اجتماعی تأکید کرد و گفت: برای حل این مسائل نمی‌توان تنها به ساختارهای اداری تکیه کرد. باید در کنار سازمان رفاه، خدمات و مشارکت های اجتماعی، یک شبکه مردمی در سطح نواحی، محلات و حتی خانه‌ها شکل بگیرد تا بتوان مأموریت‌های دشوار اجتماعی را با مشارکت مردم دنبال کرد.
وی افزود: رسانه‌ها نیز باید در کنار این برنامه‌ها قرار بگیرند. فرهنگ‌سازی، آموزش و اطلاع‌رسانی بخش مهمی از مسیر کاهش آسیب‌های اجتماعی است و نباید از آن غفلت کرد.
معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران در پایان با قدردانی از مدیران، مددکاران و تمامی پرسنل سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی گفت: اقدامات انجام‌شده حاصل تلاش مجموعه بزرگی از همکاران است و امیدواریم جلسات و برنامه‌های پیش‌رو به تدوین بسته‌های عملیاتی برای افزایش تاب‌آوری اجتماعی در تهران منجر شود.
انتهای پیام/
