به گزارش خبرنگار مهر، پیشفروش بلیت قطارهای اربعین که قرار بود ساعت ۸:۳۰ صبح دوشنبه (۲۹ تیر) آغاز شود، از همان دقایق ابتدایی با اختلال گسترده در سامانههای فروش اینترنتی همراه شد؛ اختلالی که باعث شد شمار زیادی از متقاضیان امکان ورود به سایتهای فروش یا خرید بلیت را از دست بدهند و آغاز یکی از مهمترین فروشهای سال برای زائران اربعین با سردرگمی همراه شود.
خبرگزاری مهر روز گذشته در سلسله گزارشهایی، با پیگیری مطالبات و گلایههای مخاطبان، وضعیت پیشفروش بلیت قطارهای اربعین را بررسی کرد. ماجرا از آنجا آغاز شد که معاون مسافری راهآهن جمهوری اسلامی ایران از آغاز پیشفروش بلیت سفرهای اربعین از ساعت ۸:۳۰ روز دوشنبه خبر داده و اعلام کرده بود با توجه به همزمانی مناسبتهای مذهبی و افزایش تقاضای سفر در مردادماه، برنامهریزی ویژهای برای مدیریت سفرهای ریلی انجام شده است.
بر اساس اعلام وی، زائران میتوانستند از ساعت ۸:۳۰ از طریق سکوهای مجاز فروش اینترنتی یا دفاتر خدمات مسافرتی نسبت به خرید بلیت اقدام کنند؛ وعدهای که در عمل برای بخش زیادی از متقاضیان محقق نشد.
ساعاتی پس از آغاز زمان اعلامشده، راهآهن با صدور اطلاعیهای دلیل اختلال را قطعی فیبر نوری در جریان عملیات عمرانی یکی از پیمانکاران شهرداری و اختلال در شبکه ارتباطی سامانه یکپارچه فروش بلیت رجا اعلام کرد و از به تعویق افتادن فرآیند پیشفروش خبر داد.
وقتی سامانه باز شد، دیگر ظرفیتی باقی نمانده بود
با این حال، روایت مخاطبان مهر با آنچه در اطلاعیه رسمی مطرح شده بود، یک پرسش مهم را ایجاد کرد. به گفته تعدادی از متقاضیان، حوالی ساعت ۱۶:۳۰ روز گذشته امکان ورود به برخی سامانههای فروش فراهم شد، اما تقریباً همزمان با تلاش برای خرید، با پیام «ظرفیت این قطار برای مقصد مورد نظر شما تکمیل شده است» مواجه شدند.
راهآهن در پایان همان اطلاعیه تأکید کرده بود زمان جدید آغاز پیشفروش متعاقباً اعلام خواهد شد، اما برای بسیاری از زائران، این پرسش همچنان بیپاسخ ماند که در فاصلهای که سامانه به دلیل اختلال عملاً از دسترس خارج بوده، ظرفیت برخی قطارها چگونه تکمیل شده است؟
این نخستینبار هم نیست که چنین گلایههایی مطرح میشود. تعدادی از مخاطبان مهر به خبرنگار این خبرگزاری گفتند در دورههای مختلف فروش بلیت نیز تجربه مشابهی داشتهاند؛ سامانهها برای دقایقی یا حتی ساعتها در دسترس نبودهاند، اما پس از برقراری ارتباط، دیگر ظرفیتی برای خرید باقی نمانده است.
در همین میان، مهمترین ابهام به نحوه تکمیل ظرفیت برخی مسیرها بازمیگردد؛ از جمله مسیر پرتقاضای تهران - کرمانشاه که مقصد بخش قابل توجهی از زائران اربعین است.
وقتی سامانه قطع بود، ظرفیتها چگونه پر شد؟
اگر از زمان اعلام آغاز پیشفروش تا ساعتها بعد، بخش زیادی از متقاضیان اساساً امکان ورود به سامانههای فروش را نداشتهاند، این سؤال به طور طبیعی مطرح میشود که ظرفیت این قطارها چگونه تکمیل شده و چه سازوکاری موجب شده بلیتها پیش از دسترسی عمومی به پایان برسد؟
از سوی دیگر، بررسی خبرنگار مهر نشان میدهد با وجود آنکه راهآهن در اطلاعیه رسمی، پیشفروش را مربوط به قطارهای با تاریخ حرکت یکم تا ۱۶ مردادماه اعلام کرده بود، هنگام برقراری دسترسی کاربران، در سامانه فروش رجا تنها بلیتهای روزهای نخست مرداد قابل مشاهده بود و همان ظرفیت محدود نیز تکمیل شده بود.
همین موضوع، ابهام دیگری را ایجاد میکند؛ اگر پیشفروش به دلیل اختلال فنی متوقف شده و راهآهن نیز آغاز آن را به تعویق انداخته بود، بلیتهای روزهای اول و دوم مرداد چگونه در سامانه عرضه شده و پیش از دسترسی بخش زیادی از متقاضیان به پایان رسیده است؟
در ادامه این اتفاقات، راهآهن روز گذشته با انتشار اطلاعیهای جدید از رفع نقص فنی خبر داد و اعلام کرد پیشفروش بلیت قطارهای مسافری از ساعت ۸:۳۰ صبح امروز (سهشنبه، ۳۰ تیر) آغاز خواهد شد.
بر اساس اعلام این شرکت، فروش اینترنتی از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱ صبح و فروش حضوری از ساعت ۱۱ تا ۱۳:۳۰ انجام میشد؛ اطلاعیهای که این بار نیز امید تازهای برای متقاضیان ایجاد کرد.
ظرفیت بلیت قطار اربعین در چند دقیقه نایاب شد
اما بررسیهای خبرنگار مهر از نخستین دقایق آغاز فروش امروز، بار دیگر روایت دیگری را ثبت کرد.
رصد مسیر تهران - کرمانشاه که یکی از پرتقاضاترین مسیرهای ایام اربعین محسوب میشود، نشان میدهد در حالی که پیشفروش قرار بود رأس ساعت ۸:۳۰ برای بازه زمانی یکم تا ۱۶ مردادماه آغاز شود، تنها چهار دقیقه بعد و در ساعت ۸:۳۴، ظرفیت بلیتهای عرضهشده برای روزهای چهارم، ششم و هشتم مردادماه تکمیل شده بود و امکان خرید برای متقاضیان وجود نداشت.
این مشاهدات، بار دیگر همان پرسش روز گذشته را پررنگ میکند؛ چگونه در فاصله تنها چند دقیقه از آغاز رسمی فروش، بخش قابل توجهی از ظرفیت برخی مسیرهای پرتردد به پایان میرسد؟
بدون تردید، تقاضا برای سفرهای اربعین هر سال بسیار بالاست و محدود بودن ظرفیت ناوگان ریلی موضوع تازهای نیست؛ اما آنچه بیش از کمبود ظرفیت، موجب نارضایتی متقاضیان شده، ابهام در فرآیند دسترسی عادلانه به بلیت است. زمانی که هزاران زائر همزمان پشت درگاههای فروش قرار میگیرند اما تنها چند دقیقه بعد با پیام تکمیل ظرفیت روبهرو میشوند، انتظار افکار عمومی این است که سازوکار فروش، جزئیات فرآیند عرضه بلیت و نحوه تخصیص ظرفیت با شفافیت بیشتری برای مردم تشریح شود تا اطمینان حاصل شود همه متقاضیان در شرایط برابر فرصت خرید داشتهاند.
زیارت اربعین برای میلیونها ایرانی صرفاً یک سفر نیست؛ برنامهای است که بسیاری از خانوادهها ماهها برای آن برنامهریزی میکنند. از همین رو، انتظار میرود دستگاههای مسئول ضمن رفع کامل مشکلات فنی، با شفافسازی درباره روند فروش بلیت و پاسخ به ابهامات مطرحشده، از شکلگیری بیاعتمادی و نگرانی میان زائران جلوگیری کنند. چرا که در چنین شرایطی، مهمتر از کمبود ظرفیت، اطمینان مردم از عادلانه بودن فرآیند دسترسی به همین ظرفیت محدود است.
